Ini bakong huna-huna lang.
May bagong libro na nagluwas ngonyan na taon 2007. An libro ni Liberato Soria Aureus na may titulo: sabi ni LEVY. Sinaramotan ini hale sa pitak nya sa Bicol Mail, na dati pinangaranan “Ilampog, Ilabay” dangan nagluwas giraray sa pangaran na “Sabi ni Levy”.
Ano an napalaman sa librong ini? Anas sana pangisi, pangkalwag. Bako sana gayod mangisi ka. Maharakatak ka. Mapusngak kang bigla kung grabi an pasuba o baad ka pa maglukot lukot sa salog.
Ta an mga tuyaw pataplis sana pero malanit. O tibaad pa lamasa sa tinatamaan. Kun minsan garo sapok na dai pighuna, o waki na talagang magi’rad an na-igo’.
Mga pagmasid-masid nya sa sa palibot nya, dapit sa mga gawe kan pulitiko, mga husoyhusoy kan mga yaon sa alta sosyedad, o pagdoklit kan mga ikim-ikim na sekreto kan mga nanonongdan.
Mga obserbasyon nya lab’as na maray, tagob nin makolor na kadunongan, nababagay sa mga nangyayari sa kumunidad, orog na igdi sa syudad kan Naga o mga pangyari sa satong nasyon.
Masambit ta gayod na maharang kun minsan, haplit na nadukot sa kublit o humbal kun talagang anggot si Levy pero paagi sa pa-insulto o pag’olog-olog na mga tataramon.
Mangirit kana sana kun ika nagbabasa asin mapiling-piling. Pero mahihiyak ka o makulhaban kun ika an napatamaan! Asin ma…… Aray!
Kumboot, puro lang kalwag an mga sinusurat nya, arog halimbawa:
“Sa ngaran nin romansa, kadaklan kan mga Tatay garo mga bombilya: madaling palaadon, madali man na parongon. Bakong arog ki Nanay na garo plantsa: kasubago pa nakasaksak sa kuryente, haloy pang mag-init: binulnot na sa kuryente, haloy pang maglipot.” (d. 47-48)
Saro pang medyo uru-usmakon:
“Iba man an debate sa harong nin mag-agom. Sugrot an babae, minuda an lalaki.
Sabi kan babae: “Buratsero!”
Simbag man kan lalaki: “Bungangera”!
Dai pa kuntento an babae. an lalaki tinabuga pa: “Batugan”!
Dai man nagpabaya an agom. an simbag: “tsismosa”!
Sugrot pa man giraray an babaeng kagharong. an ultimong hirit: “Supot”!
an sabi kan lalaki: “Iyan lang!” (d. 54)
O ini, saro man na simpleng piltik ni Levy:
“Kutana kaidto pa ipinahiling an pagkamoot ninda mantang si Inay nabubuhay pa. Kawasa si Inay plain housewife lang kaya.
“Incidentally orgulloso si Atty de Lubio ta an walo niyang aki mga gradwado sa colegio, katunayan sa lanob kan sala naka-display an mga titulo.
“An dai sana nin natapusan ioyo an agom na an paghiling garo na sana ngani katabang.
“Sa pagkauyam kan babaeng kagharong, an mga birth certificate kan walo niyang aki ipina-laminate tanganing magserbi baga bilang certificate na siya saro man na maternity graduate!”
Ini an mararang masid ni Levy sa duwang klaseng paghahabon:
“An congressman, inot, sa eleksyon nadalagan. Pagkatapos kan eleksyon: iyo an paghabon. an parahabon inot, an paghabon. Pagkatapos makahabon: iyo an pagdalagan!” (d. 69)
Ini man paglagpitaw ni Levy sa mga taga-gobyerno:
“Duman sa itaas, si Satanas asin San Pedro nakaisip na magbukas nin disco, kumpleto nin mga GRO, tanganing, matawan nin aling-alingan an saindang mga kabuhan. Tanganing mayo nin agrabyado,, an disco yaon sa boundary kan langit asin impiyerno.
“Nagkaulay na sabay sindang mapagibo nin tinampo poon sa boundary sagkod sa saindang teritoryo. Sadiri sa gastos, kanya-kanya an trabaho.
“An pagpa-semento ni San Pedro natapos tulos ta pinaagi sa rabus.
“Sa ibong na lado, anggot si Satanas ta ubos na an budget, exceed na sa time limit, nasa kabangaan pa sana an project.
“Kawasa man, an mga nag-implement kan concreting project mga taga DPWH! (d. 76)
HAHAHAHA !!!!!
Talaga, an libro ni Levy pampagian sa ginhawa. Panhale nin pagka-aburido o kapu’ngotan. Tamang basahon kun nag’aaling-aling o panlingaw sa kagutoman!
