MGA MUSIKANG BICOLNON
Ini an titulo kan mga CD na kun saen nalalaman an mga kantang bikolnon, mga original na mga komposisyon kan mga bikolanong kompositor. Apat na CD an binakal ko.
Alagad, inaapura ko an osipon.
Kasuodma pinto ako sa sakong negosyo. Imbes magpara-bula’tay ako sa harong na daing gibo, ano nyako kung magluwas ako? Naromdoman ko na may banwaan igdi sa Camarines Sur na taon-taon may palihan sinda na kun saen inaalok ninda an mga may pagkamoot sa musika magpadara mga original na komposisyon. Sa primer premyo, P100,000.00. Sa ika-2, P75,000.00. Sa ika-3ng premyo, P50,000.00. Dapat an komposisyon kantang bikol.
An banwaan kan Goa an nakaisip maggibo nin siring. Sarong programa nin pagpukaw sa kulturang bikolnon. Dakul kitang mga taga-rona’ na kaipohan sana gatongan an mga isip. Yaon sa puso ninda an pagmukna nin magagayon na togtog, mga malodok na tanog na makabray sa puso’ nin sarong paradangog. Kanogon kun dai ini mapakinabangan.
Sa siring na paghorophorop, lunad ako sa sakong kotse nagpasiring sa sinabing banwaaan.
An tinampo paduman ok naman. Malinig asin mayong mga lu’nad o mga kalot. Igwa lang parte na pighihirahay ba’go mag-abot sa Ocampo. Totoo, igwa nin mga naggagaratak nang semento. Hmmm, sabi ko pira pang bulan turukal na an mga sementong ini. Trabaho naman!!!
Haay, an gobyerno ta dai makagibo nin matanos. Alagad, tama man seguro ‘yan. Iyan pirming may patrabaho ta dakul kitang nagtitirios. Ta’wan ta sinda nin mga trabaho ngani dai mag-alboroto. An gutom na tawo baga maski siisay pwedeng malamuyoan!
Marikas padalagan ko. Mahimpis an trapik. Sa gilid kan tinampo may naheheling akong mga huba na aki nag-aarabrakan. Dai lang nyako sinda magparatahaw. An ruweda dai nagpipili nin ligison. Asin an mga tana’won sa palibot mayo man ipinag-iba kan ako balik-balik na sa Partido. Anas kaomahan ibong-ibong. Kulang pa an magagayon na harong. Garo baga an pag-uswag medyo nalingawan an lugar na ini. Pero siisay an matuyaw? Dakul man baga kan Pilipinas nagroro’ro’?
Medyo natikbahan ako sa pag-iisip na ini ta nakulibat ko an Bikol an saro sa nangangaporet na rona pag-abot sa progreso. Ano ta ngitingit na maray igdi sa bikol? Haen idtong mga development programs na ipinasunod kan Bikol River Basin? Sabi, huli sa mga programa kaini dai na mabaha, marahay an produksyon sa paroy, mabulos igdi an investment… asin kun ano-ano pa.
Pero mayo. Mala ta an tolo kong aki nag-roab na sa Manila ta sa adal ninda sa computer science siisay an mataong trabaho sainda igdi sa Naga, halimbawa? May magagayon kitang eskwelehan, arog kan Ateneo de Naga University. Quality education talaga. Pero paka-tapos sa kolehiyo, ma-ano igdi sato? Makagaw lama’yag?
Nagamiawan ko kita pala igdi sa Bikol patonod nang maray. Mala ta sosog sa statistics, daog ta na lang iyo an Cagayan Valley, na iyo an pinaka-kaporet! Ano an ginigiribo kan satong mga lider, kan satong mga namamayo dyan sa Manila- nagpapa-imbong lang mga hita’?
An isip ko medyo logod naribaraw. Ata masiramon su paitok-itok ko kan manibela. Piiiit! Piiippiiittt!! May biglang nagkutipas na aki sa tinampo. Huba, nagtatawil-tawil an putoy. An aki tiki’-tiki’, garataw an mga tu’lang. Butog an lamasdak. Piling-piling ako. Saboot ko sana, iyo
nyako ‘ni an ladawan kan Bikol.
Napaknit an isip ko sa mga mamundong bagay na ini kan narisa ko yaon na palan ako sa atubangan kan munisipyo nin Goa.
Ogma sinda duman sa munisipyo ta may mabakal kan mga CD ninda. Problema daa ninda an marketing. Pero natantya ko an enot nindang problema iyo an mapukaw an interes kan mga Bikolano na mag-anduyog sa sadiring produkto asin sadiring mga awit. Nawa’ran na nin gana an dakul na bikolano magpa-orog kan saindang kultura. O, seguro dai lang tatao mag-balanse kan saindang buhay kultural. O, gayod mayo talagang kultura an dakul nang tawo. Anas lang material na bagay an importante sainda.
Panuga’ ko sainda hilingon ko nyako kun ano an ikakatabang ko. Apat nang taon naggigibo sinda nin cultural fest na arog kaini (2000, 2001, 2002, asin 2003). Alagad, si pinaka-enot mayo sinda nin recording.
Si Mayor Marcel S. Pan, sarong U.P. graduate, madunong, maray magpalakaw kan saiyang banwaan (mala ta national awardee an saiyang banwaan) an naghimo kan gabos na ini.
Logod mapadagos nya an siring na proyekto.

